IOB   Ministerie van Buitenlandse Zaken
Over IOB   nl en fr

Over IOB

Doelstellingen

IOB heeft als algemeen doel te voorzien in de behoefte aan evaluatie, toetsing en advies op alle terreinen van het buitenlands beleid. Hierbij wordt gestreefd naar inpassing van de resultaten van de evaluatieonderzoeken in de kenniscyclus van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. De rapporten die uit het onderzoek voortvloeien worden gebruikt als gerichte feedback om zowel beleid als uitvoering te verbeteren. Met de resultaten van eerdere trajecten in de hand kunnen beleidsmakers nieuwe interventies beter en doelgerichter voorbereiden.

Kwaliteit en onafhankelijkheid

Vanuit het Parlement is altijd grote belangstelling getoond voor de onafhankelijke rapportages van IOB. Aan de hand van de aan de Kamer gezonden rapporten maakt de minister een beleidsreactie. Het rapport en de beleidsreactie worden vervolgens door de Vaste Commissie voor Buitenlandse Zaken in het Algemeen Overleg besproken. De onderzoeksresultaten zijn openbaar en worden onder meer door universiteiten gebruikt in het onderwijs.

Aanpak en methodologie

IOB beschikt over een gespecialiseerde staf van medewerkers en een eigen budget. Met het oog op de toenemende complexiteit van de interventies is een multidisciplinaire aanpak vereist. Allereerst is er evaluatiekennis nodig, daarnaast brede specialistische kennis op een groot aantal terreinen. IOB maakt dan ook gebruik van externe consultants en specialisten, waar mogelijk uit de landen waar Nederland mee samenwerkt. Dit past binnen het beleid van flexibilisering en professionalisering dat IOB nastreeft. Ten behoeve van de eigen kwaliteitsbewaking maakt IOB gebruik van referentiegroepen van betrokken partijen en externe deskundigen. Teneinde evaluaties onderling beter te kunnen vergelijken, worden relevante onderzoeken naar beleidsthema samengebracht en vergeleken ('clustering'). Dit biedt de mogelijkheid om op basis van een reeks van onderzoeken hoofdconclusies voor beleid te trekken. Hierdoor ontstaat een belangrijk synergetisch effect, waardoor gerichter aandacht kan worden besteed aan de speerpunten van beleid: armoedevermindering binnen ontwikkelings-samenwerking, bestuur en beleid (het functioneren van overheden en maatschappelijke organisaties in de betreffende landen), kwesties van internationale ordening en Nederlandse belangenbehartiging in het buitenland.

Grote verschuivingen

Sinds de oprichting van IOB in 1977 hebben er grote verschuivingen plaatsgevonden in aanpak, aandachtsgebieden en verantwoordelijkheden. Waar de activiteiten van IOB in de eerste jaren in het teken stonden van separate projectevaluaties en vanaf circa 1985 gericht waren op onderzoeken op sector-en themaniveau, wordt nu gewerkt op basis van geclusterde evaluaties. In 1996 vond een herijking van het buitenlands beleid plaats en werd het Ministerie van Buitenlandse Zaken gereorganiseerd. Tijdens deze herijking, waarbij de naam van de Inspectie werd gewijzigd van IOV (Inspectie Ontwikkelingssamenwerking te Velde) in IOB, werd het werkterrein van de organisatie uitgebreid tot het volledige buitenlandse beleid van de Nederlandse overheid, waarin ontwikkelingssamenwerking een belangrijke plaats inneemt.

Toekomstgericht denken

De uitgezette hoofdlijnen zullen in de toekomst verder worden uitgebouwd. Zo wil IOB de relevantie van de onderzoeken voor het gevoerde beleid verder vergroten en de evaluatieresultaten sterker laten doorwerken. Gestreefd wordt naar een uitbreiding van de samenwerking met evaluatiediensten van andere landen. Het is daarbij de bedoeling dat de ontvangende landen zich de benodigde evaluatiekennis eigen maken en het management van de evaluaties en de inzet van externen voor eigen rekening nemen: recipient-led evaluaties. De daadwerkelijke gecombineerde evaluaties van donor en ontvanger beginnen nu van de grond te komen. De geschiedenis van IOB heeft grote verschuivingen in de aanpak en methodologie van de evaluaties te zien gegeven. Wat echter door de jaren heen onveranderd is gebleven, is de strikt onafhankelijke opstelling. In combinatie met de gedegen aanpak en de professionele evaluaties vormt dit het uiteindelijke bestaansrecht van IOB.